استعفاي قيصر و تعطيلي كتابخانه ملي آلمان (باز انتشار)
باز هم تابستان شد و تعطيلات طول و دراز كتابخانه هاي بزرگ كشور آغاز.
ماه رمضان هم در راه. كتابخانه اي بزرگ در قم ۳۸ روز (تا پايان ماه رمضان) تعطيل.
كتابخانه اي در دانشگاه مركزي تهران تنها يك نيمروز در هفته باز.
پژوهشگراني كه باميد تابستان نشسته تا كارهاي خود را بانجام رسانند دست از پا دراز.
مملكت هم گويي از علم و دانش بي نياز.
....
بد نمي بينم يادداشتي قديمي را بازانتشار نمايم:
استعفاي قيصر و تعطيلي كتابخانه ملي آلمان
پس از شكست آلمان از متفقين و تحميل قرارداد ورساي به آلمان، ملت آلمان كه حاضر به قبول آن نبودند، دست به شورش برداشتند. گروهي به تقليد از انقلاب روسيه، جوامع كارگري و شوروي در آلمان تأسيس كردند كه به «اسپارتاكيست» شهرت يافتند، گروهي خواهان استعفاي قيصر و تأسيس حكومت مشروطه بودند و گروهي كه سرانجام پيروز شدند خواهان حكومت جمهوري گشتند. در خلال جنگ جهاني يكي از ايرانيان دانشمند به نام محمد قزويني در برلين حضور داشت. او روز به روز اخبار و اطلاعات واصله را در يادداشتهاي خود، كه بعدها با عنوان «روزنامة دوران اقامت اروپا» در كتاب يادداشتهاي قزويني جلد نهم صص 179 تا 253 منتشر شد، مينوشت. اين يادداشتها وقايع 23 اكتبر 1915 تا 28 فوريه 1925 را شامل ميشد.
در صفحات 197 و 198 آن ميخوانيم:
«7 نوامبر 1918 ـ امروز حزب سوسيال دموكرات يك اولتيماتومي به حكومت فرستاد كه اگر تا فردا ظهر ساعت 12 قيصر استعفا ندهد... تمام اجزاء سوسيال دمكرات از حكومت كناره خواهند كشيد. اخبار شورش از ايالات... ميرسد كه حركت بولشويكي در ميان مردم پديدار است و انجمنهاي سربازان و عملجات [= كارگران] به تقليد روسيه همه جا تأسيس كردهاند و در خيلي از شهرها، شهر و حكومت را تصرف نمودهاند. بيم آن ميرود كه به برلن نيز سرايت كند.
8 نوامبر 1918 ـ امروز جميع راهآهنها و تلگراف و تلفن به خارج برلين موقوف شده است و پوليس و قواي نظامي جميع نقاط مهمة شهر را از قبيل قصر سلطنتي و مراكز پوليس و فايريكها [= كارخانهها] و استاسيونها [ايستگاهها]ي راهآهن و غيره را متصرف شده است.
شنبه 9 نوامبر 1918 ـ استعفاء قيصر، امروز حدود ساعت يك بعدازظهر كه از كتابخانه سلطنتي [= ملي] بيرون آمدم در خيابان «اونتر در ليندن» كه از مردم از زن و مرد و بچه سياه بود و شايد قريب صد هزار جمعيت در عرض اين دو ساعته كه من در كتابخانه بودم در آن جمع شده بود. ورقه فوق العاده جرايد و خود جريدة «برلين زايتونگ» را مردم ميخواندند و خودم هم در دست كسي خواندم كه قيصر استعفا داد و ابرت رئيسالوزراء شده است. كتابخانه را امروز به حكم رئيس بواسطه آنكه عملجات [= كارگران] تعطيل كردهاند و از اونتر در ليندن عبور خواهند كرد (كه كتابخانه در آن خيابان واقع است)، براي احتياط برخلاف معهود كه ساعت هفت بسته ميشود ساعت 2 بستند و پروفسور هوله به من گفت كه بهتر است قدري زودتر به خانه برويد چه ممكن است اغتشاش و مصادمه مابين عملجات [= كارگران] و قواي نظامي شود و تيراندازي شود».
==========
چه خوب است مقايسه كنيم اوضاع كتابخانه سلطنتي برلين را در 84 سال پيش با اوضاع كتابخانههاي بزرگ كشورمان كه منتظر كوچكترين فرصت براي تعطيلي هستند.
منتشره در: خبرنامه «انجمن كتابداري و اطلاعرساني ايران » سال اول، شماره دوم، ارديبهشت 1381
