در نشست "وجین کتاب در کتابخانه ها" در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، اعلام کردم که وجین کتاب را باید از همین امروز آغاز کرد و مقصود من از امروز، روزهای نمایشگاه بین المللی کتاب بود که میعاد و اوج خرید کتاب برای کتابخانه هاست. برخی از حاضران در نشست کمی اعتراض داشتند که شايد مقصود من نخریدن کتاب است. قصد دارم مقصود خود را آشکارتر بنویسم.

وجین در کتابخانه ها بدلایلی انجام می پذیرد که به همان دلایل باید از زمان انتخاب و خرید کتاب بفکر آن بود:

* کهنه شدن مطالب: به همین دلیل باید در خرید کتاب، از خرید کتاب چاپ پیشتر و کهنه خودداری کرد.

* کمبود فضای کتابخانه: به همین دلیل باید کتابهایی را خرید که حجم و فضای کمتری را اشغال می نمایند. اگر از کتابی دو چاپ وجود دارد باید آن نسخه انتخاب گردد که وزن و حجم کمتری دارد.

* فرسودگی: باید کتابی خرید که صحافی بهتر، کاغذ مرغوبتر، و جلد مقاومتر داشته باشد.

تردید ندارم که مسئولان خرید کتاب در نمایشگاهها، از این نظر به کتاب نمی نگرند، و مشکل وجین را از همین الان جلوی چشم ندارند.

یکی از مهمترین مشکلات کتابخانه ها و دلایل وجین در آنها، کمبود فضای کتابخانه هاست. فرض کنیم کتابخانه ای فضایی ثابت و مثلا برای 5000 کتاب دارد. اگر در نمایشگاه بین المللی کتاب 200 کتاب بخرد، همین فردا که کتابها به کتابخانه و فضای آماده سازی رسید، باید 200 کتاب از قفسه خارج گردد تا 200 کتاب جدید جای آن را بگیرد. و اگر 400 کتاب بخرد، قاعدتأ باید 400 کتاب خارج شود. یعنی کتابی که تا پیش از خرید نمایشگاه در سیاهة وجین نبود، اکنون در سیاهة وجین قرار می گیرد.

اینگونه میتوان از همین امروز، فردا را دید. کتابداری که در زمان خرید کتاب، تنها بفکر خرج کردن بودجة اختصاصی خرید کتاب (که البته زیاد هم نیست) و گرفتار انتخاب و سفارش و پرداخت و تهیة فاکتور و سلامت کتابهای خریداری و تهیة فرم اموالی و چیزهای مشغول کنندة فکر است، نمی تواند آیندة دورتری را دیده و دربارة آن بیاندیشد.